Miesięcznik Polskiego Związku
Inżynierów i Techników Budownictwa
ISSN 0021-0315


OPAŁKA P.: Naprawa tynków. Aspekty budowlane i konserwatorskie.
Wydanie I, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2016, stron 213.

Książka składa się z wykazu ważniejszych oznaczeń, wstępu, 5 rozdziałów, podsumowania i bibliografii. Dotyczy problematyki uwarunkowań konserwatorskich i budowlanych, diagnostyki i napraw tradycyjnych tynków w obiektach zabytkowych, z wyłączeniem zagadnień dotyczących zabezpieczeń przeciwwilgociowych i metod osuszania budynków.

 

            Rozdział 1 pt. „Tynki w obiektach historycznych” zawiera informacje ogólne dotyczące materiałów i technologii przygotowania zapraw tynkarskich. Wprowadza w problematykę wartościowania i kryteriów oceny obiektów architektury, a w szczególności ich elementu – tynku. Wśród tych kryteriów wyróżnia odnoszące się do oryginalności, ponadczasowości, uniwersalizmu bądź emocjonalnego odbioru dzieła architektury. W ujęciu chronologicznym opisano działania i regulacje prawne mające na celu zapewnienie ochrony przed zniszczeniem obiektów uznawanych za wartościowe. Scharakteryzowanoe współczesne normy i akty prawne stanowiące podstawę konserwacji zabytków, w tym karty ateńską z 1931 r. i wenecką z 1964 r. Określono zakres stosowania i rodzaje tynków prac konserwatorsko-restauratorskich, podano zakres prac i badań stanowiących podstawę opracowania dokumentacji konserwatorskiej i restauratorskiej. 

            W rozdziale 2. pt. „Uszkodzenia tynków” podano definicje zarysowań i spękań, a także wyszczególniono cechy je charakteryzujące, takie jak układ, wymiary (długość, szerokość rozwarcia, głębokość) czy zmiany w czasie ich układu i wymiarów. Zamieszczono klasyfikację podstawowych przyczyn powstawania rys, w tym wynikających z właściwości fizycznych i mechanicznych tynku, właściwości podłoża na którym wykonano tynk, odkształceń i charakteru pracy statycznej konstrukcji obiektu, odkształceń podłoża gruntowego. Podano przykłady rys: związanych z tynkiem bądź jego wykonaniem. Wyjaśniono mechanizmy, przebieg i skutki procesów korozyjnych w tynkach, spowodowane oddziaływaniem wilgoci, a w szczególności podciąganiem wody z gruntu, kondensacją pary wodnej, zawilgoceniem sorpcyjnym bądź technologicznym.

            Rozdział 3. pt. „Metody badań” ujmuje informacje dotyczące doboru i zakresu badań diagnostycznych, których wyniki umożliwiają określenie przyczyn zaistniałych uszkodzeń, a także dokonanie wyboru środków naprawczych, w tym materiałów i technologii naprawy. Przedstawiono problematykę sposobu pobierania i określenia wielkości, liczby i rodzaju próbek, aby badanie zapewniało reprezentatywność w odniesieniu do struktury materiału złożonego z cegły, zaprawy i tynku. Opisano sposób przygotowania, przechowywania i transportu próbek do badań parametrów wytrzymałościowych i fizykochemicznych materiału. Scharakteryzowano sposoby badania różnych parametrów wytrzymałościowych i fizycznych tynku. Przedstawiono metody pomiaru rozwartości i szerokości rys i pęknięć w czasie z wykorzystaniem szczelinomierzy, a także specjalistycznych pomiarów geodezyjnych, w tym fotogrametrii. Podano zakres i metody badań tynków w ramach kontroli powykonawczych prowadzonych w celu dokonania okresowej, doraźnej bądź docelowej oceny stanu technicznego obiektu budowlanego.

            Rozdział 4. pt. „Metody naprawy uszkodzeń tynku” zawiera wiadomości dotyczące metod napraw rys i spękań, możliwych do zastosowania w zależności od stopnia uszkodzenia powierzchni, rodzaju oraz szerokości i głębokości rys, a także okresu ich powstania. Podano zalecenia dotyczące technologii i stosowanych materiałów do napraw rys nierozwijających się o szerokości do 0,5 mm, rys o rozwartości 0,5÷1,0 mm, a także powierzchni z pojedynczymi bądź licznymi rysami. Przedstawiono w sposób ogólny problematykę zdejmowania i przenoszenia tynków i malowideł ściennych, a także specjalistycznych prac konserwatorskich polegających na mocowaniu tynków wcześniej odspojonych od powierzchni muru. Opisano metody fizyczne i chemiczne usuwania soli z tynków o wartościach historycznych. Omówiono metody usuwania zabrudzeń z warstwy epidermicznej elewacji tynkowanych, uzależnione od jego cech fizykochemicznych, w tym składu i rodzaju spoiwa, faktury, rodzaju zabrudzeń i nawarstwień, a także metody zabezpieczenia oczyszczonej powierzchni.

            W rozdziale 5. pt. „Tynki renowacyjne” podano ogólne informacje dotyczące technologii ich wykonania. Przedstawiono ogólne wymagania dotyczące przygotowania i wykonania poszczególnych warstw tynków, w tym obrzutki, zaprawy do tynku podkładowego i renowacyjnego. Opisano przykłady zastosowania tynków renowacyjnych w remontowanych obiektach zabytkowych. Wyjaśniono podstawowe błędy popełniane w konserwacji elewacji tynkowanych.

            W „Podsumowaniu” zwrócono uwagę na złożoność problematyki trwałości obiektów zabytkowych i ich konserwacji.

Wykaz bibliografii zawiera zestawienie 137 monografii i artykułów w czasopismach naukowych, 21 aktów prawnych dotyczących analizowanej tematyki, 36 norm, instrukcji i wytycznych, a także 13 publikacji internetowych.  

Monografia ujmuje w sposób kompleksowy problematykę diagnostyki uszkodzeń, metod napraw i utrzymania powierzchni tynkowanych. Stanowi cenną publikację z zakresu konserwacji zabytków. Cechuje ją czytelny układ, prosta i estetyczna szata graficzna.

Powinna zainteresować szerokie grono odbiorców z branży architektonicznej, konserwacji zabytków i budowlanej, w tym w szczególności projektantów i wykonawców obiektów budowlanych, inwestorów, rzeczoznawców budowlanych, inspektorów nadzoru, studentów wydziałów budownictwa, architektury i urbanistyki uczelni technicznych.

Prof. dr hab. inż. Hanna Michalak

 

Wydawnictwo Naukowe PWN:

ul. Daimlera 2, 02-460 Warszawa, tel. 22-695-45-61,

www.pwn.pl

e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.