Miesięcznik Polskiego Związku
Inżynierów i Techników Budownictwa
ISSN 0021-0315

Konstrukcje stalowe. Przykłady obliczeń według PN-EN 1993-1. Część trzecia: Hale i wiaty. Praca zbiorowa pod redakcją prof. Aleksandra Kozłowskiego. Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów 2016. Stron 31644, format A4.

 Nowy podręcznik akademicki wydany w 2016 roku przez Politechnikę Rzeszowską stanowi trzecią, oczekiwaną część cyklu obszernych podręczników poświęconych praktycznym zagadnieniom projektowania konstrukcji stalowych według Eurokodu 3 – PN-EN 1993-1. Podobnie jak część pierwsza, omówiona w zeszycie 1/2010 „Inżynierii i Budownictwa” oraz część druga omówiona w zeszycie nr 3/2012, jest obszerną pracą zespołową (7 autorów), przeznaczona głównie do praktycznego nauczania podstaw i zasad projektowania obiektów typu hal i wiat o konstrukcji stalowej.



W omawianej książce przedstawiono zwięźle zasady kształtowania, konstruowania i obliczania podstawowych elementów konstrukcyjnych hal i wiat stalowych, w tym m.in. obudowy ścian i dachów, płatwi i dźwigarów dachowych, słupów, stężeń, belek podsuwnicowych. Zasady te uzupełniono krótkimi przykładami obliczeniowymi i obszernie wykorzystano w trzech kompletnych projektach budowlanych dwóch hal i wiaty stalowej. 

Książka zamyka i uzupełnia 3-częściowy cykl podręczników pt. „Konstrukcje stalowe. Przykłady obliczeń według PN-EN 1993-1” dostosowanych do zakresu treści programów studiów politechnicznych w przedmiocie „Konstrukcje metalowe”. Każda z części tego cyklu podręczników może być skutecznie wykorzystywana niezależnie od pozostałych części. Układ i forma oraz okładki tego podręcznika przyjęto jak poprzednio. Wszystkie opisane w książce procedury postępowania w projektowaniu konstrukcji stalowych oraz przykłady obliczeniowe ujęto tablicowo i uzupełniono obszernymi wyjaśnieniami poszczególnych kroków i działań oraz odniesieniami do wzorów norm i pozycji piśmiennictwa zestawionych na końcu podręcznika.

Książka zawiera 11 rozdziałów opracowanych przez różnych autorów, spis przykładów, spis procedur obliczeniowych oraz wykaz piśmiennictwa i norm.

Rozdział 1. (autor A. Kozłowski) wprowadza czytelników w problematykę i zakres książki, a następnie dość zwięźle przedstawia zasady, zakres i formę dokumentacji rysunkowej konstrukcji stalowej. Zwrócono uwagę na obecną tendencję rozdzielenia zadań projektantów i wykonawców konstrukcji stalowych, które już z w odniesieniu do dokumentacji rysunkowej mogą prowadzić do konfliktów i nieprawidłowości. W rozdziale 2. (autor L. Ślęczka) krótko scharakteryzowano główne elementy konstrukcji hal i wiat (obudowa, konstrukcja wsporcza obudowy, układy poprzeczne, konstrukcja ściany szczytowej, belki podsuwnicowe i stężenia). Obszerny rozdział 3. (autor W. Kubiszyn) dotyczy problematyki obciążeń i oddziaływań na konstrukcje hal i wiat stalowych. Omówiono aktualne zasady ustalania obciążeń stałych i zmiennych od wiatru, od śniegu, od suwnic według PN-EN 1991-1 oraz PN-EN 1991-3. Podano szczegółowe procedury postępowania i uzupełniono je przykładami obliczeniowymi. Lekka obudowa ścian i dachów obiektów halowych jest przedmiotem rozdziału 4. (autor R. Szczerba). Krótkie omówienie problematyki uzupełniono przykładem obliczenia słupa pośredniego konstrukcji ściany szczytowej. Rozdział 5. (autorzy A. Kozłowski, D. Leń) zawiera omówienia zasad projektowania płatwi dachowych z czterem przykładami obliczeniowymi. Rozdział 6. (autor Z. Pisarek) poświęcono projektowaniu belek podsuwnicowych pełnościennych i kratowych. Podano pełne procedury postępowania i dwa przykłady obliczeniowe. W rozdziale 7. (autor A. Kozłowski) omówiono podstawy kształtowania i obliczania głównych układów poprzecznych konstrukcji hal stalowych. Rozdział 8. (autor W. Kubiszyn) dotyczy projektowania prętów i węzłów kratowych dźwigarów dachowych, a rozdział 9. (autor M. Górski) dotyczy projektowania słupów hal. Zwięźle ujęta treść rozdziałów jest uzupełniona przykładami liczbowymi. W rozdziale 10. (autor Z. Pisarek) omówiono podstawy kształtowania i obliczania różnych rodzajów stężeń hal i wiat stalowych i zilustrowano je przykładami obliczeniowymi tężników dachowych i ściennych. Rozdział 11. stanowiący połowę objętości podręcznika, zawiera trzy obszernie ujęte przykłady projektowe: 1) projekt budowlany i wykonawczy hali magazynowej wraz z dokumentacją rysunkową (autor R. Szczerba), 2) obliczenia projektowe konstrukcji hali portalowej ze ściągiem (autorzy L. Ślęczka, D. Leń), 3) projekt wiaty stalowej nad peronem kolejowym (autor M. Górski). Książka kończy się obszernym wykazem piśmiennictwa i norm zawierającym 102 pozycje.

Omawiana publikacja stanowi bardzo pożyteczne uzupełnienie cyklu podręczników dotyczących praktycznego projektowania elementów i konstrukcji stalowych w ujęciu aktualnych norm PN-EN. Przykłady obliczeniowe, uzupełnione opisami, tablicami i rysunkami, stanowią najlepszą pomoc dydaktyczną dla studentów w przedmiocie „konstrukcje metalowe”. Książka może być także pożytecznie wykorzystana przez inżynierów budowlanych. 

Prof. dr inż. Wojciech Włodarczyk