Miesięcznik Polskiego Związku
Inżynierów i Techników Budownictwa
ISSN 0021-0315


JUNDROVSKÝ R., redakcja i uzupełnienia E. TICHÝ: Kamieniarstwo. Współczesne spojrzenie na tradycję (tłumaczenie J. Gawlik).
Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2015. Stron 248, format A4.

Wykorzystanie kamienia w budownictwie sięga czasów prehistorycznych. Stosowano go do wznoszenia budowli trwałych, np. służących kultowi religijnemu. Już kilka tysięcy lat przed Chrystusem na terenie Egiptu powstawały monumentalne budowle z kamienia. Pozostałości budowli z okresu greckiego i rzymskiego świadczą o wielkim kunszcie ówczesnych mistrzów. Szczyt rozkwitu budownictwa z kamienia, to czasy średniowiecza i gotyku, kiedy powstawały monumentalne katedry i kościoły.

 

W omawianej publikacji przedstawiono rysunki historycznych budowli oraz ich elementów konstrukcyjnych, takich jak kolumny i ich głowice, portale, detale dekoracyjne.

Książka stanowi unikatowe na polskim rynku wydawnictwo, będące tłumaczeniem z języka czeskiego podręcznika z początku XX wieku, dotyczącego prac kamieniarskich w budownictwie obiektów zabytkowych oraz współczesnych elementów i obiektów wzorowanych na dawnych formach architektonicznych. Zasadnicza część książki jest tłumaczeniem wydanego około 1906–1910 podręcznika pt. „Kamieniarstwo”, który w drugim czeskim wydaniu w roku 2001 został poprawiony i uzupełniony.

Książka składa się z przedmowy do wydania pierwszego oraz do wydania polskiego, 15 rozdziałów, 5 załączników, dodatku zawierającego 7 rozdziałów, wykazu norm związanych z jej przedmiotem w Republice Czeskiej i w Polsce, wybranych pozycji bibliograficznych oraz słownika terminów kamieniarskich.

W pierwszej części książki przedstawiono dzieje kamieniarstwa na przestrzeni wieków, metody wydobycia surowców, narzędzia i zasady obróbki, kolejność prac kamieniarskich i zasad składowania gotowych elementów. W kolejnych rozdziałach omówiono budowę ścian, sposoby mocowania kamiennych okładzin ścian, wykonywanie gzymsów, obramienia drzwi i okien, różne układy kamiennych klatek schodowych oraz zasady budowy schodów jedno- i wielobiegowych, śrubowych krętych i zewnętrznych. Rozdziały dotyczące budowy sklepień (sklepienia czeskie, krzyżowe, rzymskie, romańskie, gotyckie i gwiaździste) oraz attyk, wykuszy i balkonów kończą część pierwszą publikacji. Jest ona bogato ilustrowana 323 rysunkami, wyjaśniającymi zasady opisane w treści poszczególnych rozdziałów. Dodatkowym uzupełnieniem ilustracyjnym są rysunki zamieszczone w załącznikach I–V, zaczerpnięte z pierwszego wydania książki.

Druga część książki wprowadza w zagadnienia współczesnego kamieniarstwa, uwzględniając aktualne normy, procesy technologiczne oraz nowoczesne narzędzia i urządzenia.

Książka stanowi ciekawą pozycję literatury technicznej i szerokie kompendium wiedzy w mało znanej dziedzinie budownictwa. Może zainteresować osoby poszukujące przystępnych wiadomości o historycznych i współczesnych metodach budowania z kamienia naturalnego, a także osoby zajmujące się konserwacją zabytków, w szczególności ich renowacją lub rekonstrukcją, a także osoby zajmujące się zawodowo kamieniarstwem.

Mgr inż. Monika Kubisiak

*     *     *

Wydawca: Wydawnictwo Arkady sp. z o.o. ul. Dobra 28, 00-344 Warszawa. Tel. 22-444-86-50, fax 22-827-41-94, e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., www.arkady.eu